Як змяніўся парадак падачы зваротаў?
З 2 студзеня 2023 г. уступілі ў сілу змяненні, унесеныя ў Закон Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 г. № 300-З «Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб».
1. Змяненне парадку падачы электронных зваротаў.
Напрамкі электронных зваротаў будуць магчымыя толькі з дапамогай дзяржаўнай адзінай (інтэграванай) рэспубліканскай інфармацыйнай сістэмы ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб, і толькі ў дзяржаўныя органы і іншыя дзяржаўныя арганізацыі.
Падача электронных зваротаў з дапамогай электроннай пошты або спецыяльнай формы на сайце адпаведнай арганізацыі стане немагчымай.
Беларусы ўсё часцей падаюць звароты ў дзяржаўныя органы ў электронным фармаце. Часта гэта сапраўды менш працаёмка, чым падрыхтаваць пісьмовы зварот або схадзіць на прыём асабіста. Аднак у электронных зваротаў ёсць асаблівасці: немагчыма дакладна вызначыць заяўніка або адсачыць гісторыю зваротаў.
Дзяржаўная адзіная (інтэграваная) рэспубліканская інфармацыйная сістэма ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб – інфармацыйная сістэма, прызначаная для падачы ў дзяржаўныя органы і іншыя дзяржаўныя арганізацыі электронных зваротаў і атрымання адказаў (паведамленняў) на іх, а таксама для апрацоўкі электронных зваротаў, адказаў (паведамленняў) на іх, электронных копій пісьмовых зваротаў, электронных копій адказаў (паведамленняў) на пісьмовыя звароты, іншай інфармацыі аб разглядзе зваротаў, аб пакіданні зваротаў без разгляду па сутнасці.
Для падачы электроннага звароту ў любую дзяржаўную арганізацыю заяўнік павінен зайсці на сайт «звароты.бел» і прайсці ідэнтыфікацыю і аўтэнтыфікацыю. Праз названы сайт (з выкарыстаннем асабістага кабінета) можна будзе і атрымаць адказ на электронны зварот.
Немалаважнае пытанне, якое вырашае адзіная сістэма падачы зваротаў, – ідэнтыфікацыя грамадзян. Справа ў тым, што цяпер формы электронных зваротаў на сайтах дзяржаўных органаў даволі простыя. Любы можа ўказаць выдуманыя прозвішча, імя, імя па бацьку і кантактныя даныя. Тэхналогія, якую плануецца выкарыстоўваць, не прадугледжвае адпраўку ананімных электронных зваротаў – яна так ці інакш ідэнтыфікуе заяўніка. Адправіць зварот можа толькі зарэгістраваны карыстальнік.
Для рэгістрацыі ў сістэме можна выкарыстоўваць некалькі спосабаў.
Найбольш даступны – запоўніць неабходныя рэквізіты ў самой сістэме зваротаў. Каб выключыць увод выдуманых даных, прадугледжана прывязка ўліковага запісу да рэальнага нумара тэлефона.
Таксама можна выкарыстоўваць ID-карту або сродкі электроннага лічбавага подпісу. Калі ў чалавека ёсць такая карта або электронны лічбавы подпіс, ён можа працаваць з імі ў сістэме зваротаў.
Для заяўнікаў доступ да сістэмы, а таксама выкарыстанне інфармацыйных рэсурсаў будзе бясплатным.
Атрымаць адказ на зварот таксама можна
будзе некалькімі спосабамі. Сфарміраваўшы зварот і запоўніўшы форму, у самым канцы гэтага працэсу неабходна выставіць галачкі, якім чынам хацелася б атрымаць адказ. Праз сістэму чалавек атрымлівае адказ па змаўчанні, але пры гэтым ён можа выбраць і іншыя варыянты – па электроннай пошце або ў папяровым варыянце. Калі ён наладзіць СМС-апавяшчэнне, на яго нумар тэлефона па гатоўнасці адказу на яго зварот прыйдзе апавяшчэнне.Такім чынам, дзяржаўная адзіная (інтэграваная) рэспубліканская інфармацыйная сістэма ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб стане адзінай кропкай работы з усімі відамі зваротаў у дзяржаўныя арганізацыі.
2. Выкарыстанне заяўнікам тэхнічных сродкаў (аўдыя- і відэазапісы, кіна- і фотаздымкі) у ходзе асабістага прыёму
Заяўнік мае права прымяняць аўдыя- і відэазапіс, кіна- і фотаздымку са згоды службовай асобы, якая праводзіць асабісты прыём.
Пры гэтым уводзіцца права службовых асоб арганізацый, якія праводзяць асабісты прыём, а таксама работнікаў арганізацый, упаўнаважаных ажыццяўляць папярэдні запіс на асабісты прыём, адмовіць адпаведна ў асабістым прыёме, у запісе на асабісты прыём.
Прадугледжваецца і сітуацыя, пры якой заяўнік пачаў супрацьпраўнае прымяненне тэхнічных сродкаў пасля пачатку асабістага прыёму, ужо паспеўшы выкласці сутнасць звароту. У такім выпадку вусныя звароты могуць быць пакінуты без разгляду па сутнасці.
3. Уводзіцца паняцце «злоўжыванне правам на зварот»
Пералікі выпадкаў, калі пісьмовыя і вусныя звароты могуць быць пакінуты без разгляду па сутнасці, дапаўняюцца ўказаннем на тое, што звароты могуць быць пакінуты без разгляду па сутнасці, калі яны ўтрымліваюць пагрозы жыццю, здароўю і маёмасці, заахвочванне да здзяйснення супрацьпраўнага дзеяння альбо заяўнік іншым спосабам злоўжывае правам на зварот.
Пры гэтым заяўніку будзе накіравана апавяшчэнне аб пакіданні звароту без разгляду па сутнасці з указаннем прычын прыняцця такога рашэння.
Канкрэтны пералік сітуацый, якія прызнаюцца злоўжываннем правам на зварот, не ўстанаўліваецца, паколькі немагчыма ўлічыць усе сітуацыі, якія ўзнікаюць на практыцы.
Рашэнне аб пакіданні звароту, па сутнасці, па дадзенай падставе прымаецца ў агульным парадку кіраўніком арганізацыі або ўпаўнаважанай ім службовай асобай.
Электронны зварот пакінуць без разгляду, калі ў ім:
выкладаецца сутнасць з дапамогай спасылак на інтэрнэт-рэсурсы;
утрымліваецца нечытэльны тэкст;
ужываюцца нецэнзурныя альбо абразлівыя словы ці выразы.
4. Скарачэнне кола арганізацый, у якіх вядзецца кніга заўваг і прапаноў
Кніга заўваг і прапаноў будзе весціся ў арганізацыях, у індывідуальных прадпрымальнікаў, якія рэалізуюць тавары, выконваюць работы, аказваюць паслугі ў сферах, вызначаных Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь (магазіны, пункты грамадскага харчавання і іншыя падобныя аб'екты).
Да змяненняў абавязак вядзення кнігі заўваг і прапаноў быў ускладзены на ўсе арганізацыі і індывідуальных прадпрымальнікаў.
Акрамя таго, заўвагі і (або) прапановы, унесеныя ў кнігу заўваг і прапаноў і якія не адносяцца да дзейнасці арганізацыі, індывідуальнага прадпрымальніка, якія рэалізуюць тавары, выконваюць работы, аказваюць паслугі, якія не датычацца якасці рэалізуемых тавараў, выконваемых работ, аказваемых паслуг, застаюцца без разгляду па сутнасці без апавяшчэння аб гэтым заяўніка.
5. Азнаёмленне заяўнікаў з матэрыяламі, якія непасрэдна адносяцца да разгляду зваротаў
У мэтах выключэння канфліктных сітуацый,звязаных з фіксацыяй атрыманай інфармацыі, якія часта ўзнікалі на практыцы пры азнаямленні заяўнікаў з матэрыяламі, якія непасрэдна адносяцца да разгляду зваротаў (за выключэннем матэрыялаў, якія змяшчаюць інфармацыю, распаўсюджванне якой абмежавана), замацоўваецца права заяўнікаў рабіць выпіскі з гэтых матэрыялаў, ажыццяўляць іх фотаздымку.
Гэта дазволіць рэалізаваць права заяўнікаў на атрыманне неабходнай інфармацыі, пазбегнуць пры гэтым ускладання абавязку вырабляць копіі такіх матэрыялаў на арганізацыі, якія прадастаўляюць іх для азнаёмлення.
6. Адказы на пісьмовыя звароты масавага характару
Для рэгулявання такіх зваротаў выдзяляецца асобны артыкул.
На пісьмовыя звароты, якія носяць масавы характар, распаўсюджваецца механізм, які раней прымяняўся толькі да электронных зваротаў.
Калі пісьмовыя і (або) электронныя звароты аналагічнага зместу ад розных заяўнікаў носяць масавы характар (больш за 10 зваротаў), адказы на такія звароты па рашэнні кіраўніка арганізацыі альбо асобы, упаўнаважанай ім падпісваць ва ўстаноўленым парадку адказы на звароты, могуць размяшчацца на афіцыйным сайце арганізацыі ў глабальнай камп'ютарнай сетцы Інтэрнэт без накіравання адказаў (паведамленняў) заяўнікам.
7. Абавязак арганізацый і індывідуальных прадпрымальнікаў прадстаўляць дакументы (іх копіі) і (або) звесткі, неабходныя для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах
На арганізацыі і ІП ускладаецца абавязак прадстаўляць у 15-дзённы тэрмін дакументы (іх копіі) і (або) звесткі, неабходныя для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах, арганізацыям, ІП, якія запрасілі такія дакументы (іх копіі) і (або) звесткі.
Ускладанне названага абавязку абумоўлена неабходнасцю заканадаўчага замацавання механізму, які забяспечвае поўны і своечасовы разгляд зваротаў у выпадках, калі для гэтага патрабуецца атрымаць якую-небудзь інфармацыю ад трэціх асоб.
Дадзенае патрабаванне не распаўсюджваецца на выпадкі прадстаўлення дакументаў (іх копій) і (або) звестак на платнай аснове і звестак, распаўсюджванне якіх абмежавана.
9. Выпадкі, калі можна не накіроўваць адказ заяўніку
Звароты прымаюцца да ведама і адказы на іх не накіроўваюцца ў выпадках, калі:
• у зваротах адсутнічаюць якія-небудзь рэкамендацыі, патрабаванні, хадайніцтвы, паведамленні аб парушэнні актаў заканадаўства, недахопах у рабоце арганізацый;
• звароты ўтрымліваюць толькі падзякі;
• звароты ўтрымліваюць просьбу заяўніка не накіроўваць адказ на зварот.
Да змяненняў магчымасць не накіроўваць адказ, калі зварот, які змяшчае просьбу заяўніка не накіроўваць адказ на зварот, заканадаўча не была замацавана. Адказ на зварот накіроўваўся, нягледзячы на просьбу заяўніка яго не накіроўваць.
10. Удакладненне фармулёўкі вызначэння тэрмінаў разгляду зваротаў, якія вылічаюцца месяцамі
Для забеспячэння дакладнага прымянення на практыцы ўдакладняецца фармулёўка парадку вызначэння тэрмінаў разгляду зваротаў, якія вылічаюцца месяцамі.
Так, цячэнне тэрмінаў, якія вызначаюцца месяцамі або днямі, пачынаецца з дня, наступнага за днём рэгістрацыі звароту ў арганізацыі, унясення заўваг і (або) прапаноў у кнігу заўваг і прапаноў.
Пры гэтым сам падыход да такога вызначэння не мяняецца.
Глядзець усё