Сацыяльныя льготы і гарантыі сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў
Асноўныя паняцці
Сацыяльная абарона інвалідаў – сістэма гарантаваных дзяржавай прававых, арганізацыйных мер і мер сацыяльнай падтрымкі, якія забяспечваюць інвалідам умовы для пераадолення, замяшчэння (кампенсацыі) абмежаванняў жыццядзейнасці і накіраваных на стварэнне ім роўных з іншымі грамадзянамі магчымасцей удзелу ў жыцці грамадства.
Сацыяльная падтрымка інвалідаў – сістэма мер, якія забяспечваюць сацыяльныя гарантыі інвалідам, устанаўліваемыя заканадаўствам.
Забеспячэнне роўных магчымасцей – гэта працэс, у ходзе якога розныя сістэмы грамадства і навакольнага асяроддзя, такія як абслугоўванне, адукацыя, працоўная дзейнасць, інфармацыя і г.д., аказваюцца даступнымі інвалідам.
Інклюзіўнасць – гэта прынцып навучання інвалідаў сумесна з іншымі людзьмі на аснове розных тэмпаў навучання пры дапамозе адэкватных навучальных праграм і методык і арганізацыйных мерапрыемстваў.
Асаблівай падтрымкай, увагай і клопатам карыстаюцца сем'і, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў (арт.66 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб шлюбе і сям'і).
Дзяржаўныя дапамогі
- Дапамога на дзіця-інваліда па доглядзе ва ўзросце да 3 гадоў: прызначаецца і выплачваецца ў павышаным памеры — 45% сярэднямесячнай заработнай платы (арт.13 Закона № 7-З).
- Дапамога на дзяцей старэйшых за 3 гады з асобных катэгорый сем'яў: прызначаецца на кожнае дзіця-інваліда ва ўзросце да 18 гадоў у памеры 70% найбольшай велічыні бюджэту пражытачнага мінімуму (арт.15 Закона № 7-З).
- Дапамога па доглядзе за дзіцем-інвалідам ва ўзросце да 18 гадоў: прызначаецца ў памерах: пры I або II ступені страты здароўя — 100% БПМ; пры III або IV ступені — 100% БПМ да 3 гадоў, 120% БПМ пасля 3 гадоў (арт.18 Закона № 7-З).
- Дапамога па часовай непрацаздольнасці па доглядзе за дзіцем-інвалідам: выплачваецца асобам, якія фактычна ажыццяўляюць догляд за хворым дзіцем да 14 гадоў або дзіцем-інвалідам да 18 гадоў (арт.19 Закона № 7-З).
- Дапамога па часовай непрацаздольнасці пры санаторна-курортным лячэнні: прызначаецца на ўвесь перыяд лячэння і праезду, але не больш за адзін тэрмін у каляндарным годзе (арт.20 Закона № 7-З).
Гарантыі ў працоўным заканадаўстве
- Абмежаванне звышурочных работ: жанчыны, якія маюць дзяцей-інвалідаў да 18 гадоў, прыцягваюцца да звышурочных работ толькі з іх згоды (арт.120 ПК).
- Заключэнне кантракта: кантракты з жанчынамі, якія маюць дзяцей-інвалідаў да 18 гадоў, не заключаюцца без іх згоды (Указ Прэзідэнта № 180).
- Працоўны водпуск: наймальнік абавязаны прадаставіць водпуск па жаданні работніка жанчынам, якія маюць дзіця-інваліда да 18 гадоў, у тым ліку ў летні час (арт.168 ПК).
- Водпуск без захавання зарплаты: наймальнік абавязаны прадаставіць водпуск да 14 каляндарных дзён па жаданні работніка (арт.189 ПК).
Дадатковыя свабодныя дні
- Штомесячны дадатковы дзень: маці, бацьку або апекуну, якія выхоўваюць дзіця-інваліда да 18 гадоў, прадастаўляецца адзін дадатковы свабодны дзень штомесяц з аплатай у памеры сярэдняга дзённага заробку (арт.265 ПК).
- Штотыднёвы дадатковы дзень: па пісьмовай заяве прадастаўляецца адзін дадатковы свабодны дзень у тыдзень з аплатай у памеры сярэдняга дзённага заробку (арт.265 ПК).
Пенсійнае забеспячэнне
- Датэрміновая пенсія па ўзросце: маці, якія выхоўвалі дзяцей-інвалідаў не менш за 8 гадоў, маюць права на пенсію са зніжэннем пенсійнага ўзросту на 5 гадоў пры стажы работы не менш за 20 гадоў; бацькі — пры стажы не менш за 25 гадоў (Закон № 1596-XII).
Дзяржаўныя сацыяльныя льготы
- Бясплатнае выраб і рамонт зубных пратэзаў: дзеці-інваліды да 18 гадоў маюць права на бясплатнае выраб і рамонт зубных пратэзаў у дзяржаўных арганізацыях аховы здароўя, а таксама на забеспячэнне тэхнічнымі сродкамі сацыяльнай рэабілітацыі (арт.11 Закона № 239-З).
- Пуцёўкі на санаторна-курортнае лячэнне: выдзяляюцца дзецям-інвалідам да 18 гадоў па рашэнні абласных падраздзяленняў Рэспубліканскага цэнтра па аздараўленні (Указ Прэзідэнта № 542).
- Льготы па праездзе: дзеці-інваліды да 18 гадоў і асоба, якая іх суправаджае, маюць права на бясплатны праезд на гарадскім, прыгарадным і міжгароднім транспарце ў межах раёна па месцы жыхарства (арт.13-14 Закона № 239-З).
- Сацыяльныя паслугі: тэрытарыяльнымі цэнтрамі аказваецца паслуга пагадзіннага догляду за дзецьмі-інвалідамі (паслугі няні) — да 20 гадз. у тыдзень; няпоўным сем'ям з дзіцем-інвалідам да 4 гадоў або сем'ям з двума і больш дзецьмі-інвалідамі паслуга аказваецца без спагнання платы.
Іншыя гарантыі
- Льготы па ЖКГ: плата за паслугі водазабеспячэння, водаадвядзення, газа- і электразабеспячэння ажыццяўляецца па субсідзіруемых тарыфах без прымянення дыферэнцыраванай платы для няпоўных сем'яў з дзіцем-інвалідам і поўных сем'яў з дзіцем-інвалідам III–IV ступені страты здароўя.
- Стандартны падатковы вылік: бацькам, якія маюць дзяцей-інвалідаў да 18 гадоў, прадастаўляецца ва ўстаноўленым памеры на кожнае дзіця ў месяц (арт.164 Падатковага кодэкса РБ).
- Матэрыяльная дапамога беспрацоўным: аказваецца незалежна ад удзелу ў аплачваемых грамадскіх работах бацькам, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў.
- Неабавязковы ўдзел у грамадскіх работах: удзел у аплачваемых грамадскіх работах не з'яўляецца абавязковым для бацькоў, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў.