Правы і абавязкі зацікаўленых асоб. Парадак абскарджання прынятых рашэнняў
Закон
Рэспублікі Беларусь 28
кастрычніка 2008 г. № 433-З
«Аб
асновах адміністрацыйных працэдур»
(Вытрымка)
Артыкул 10. Правы зацікаўленых асоб
Зацікаўленыя асобы маюць права:
звяртацца з заявамі ў ўпаўнаважаныя органы;
бясплатна атрымліваць ад упаўнаважаных органаў прадугледжаныя заканадаўствам аб адміністрацыйных працэдурах формы (бланкі) дакументаў, неабходных для звароту за ажыццяўленнем адміністрацыйных працэдур;
атрымліваць ад упаўнаважаных органаў растлумачэнне сваіх правоў і абавязкаў;
прымаць удзел у ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур асабіста і (або) праз сваіх прадстаўнікоў, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі;
знаёміцца з матэрыяламі, звязанымі з разглядам сваіх заяў, у тым ліку з атрыманымі ўпаўнаважанымі органамі ад іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый дакументамі і (або) звесткамі, неабходнымі для ажыццяўлення адміністрацыйных працэдур, рабіць з іх выпіскі, калі іншае не прадугледжана заканадаўствам аб дзяржаўных сакрэтах, камерцыйнай або іншай ахоўнай законам таямніцы;
атрымліваць адміністрацыйныя рашэнні (іх копіі, выпіскі з іх);
адклікаць сваю заяву ў любы час да заканчэння ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;
абскарджваць прынятыя адміністрацыйныя рашэнні;
адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу;
ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства аб адміністрацыйных працэдурах.
Артыкул 11. Абавязкі зацікаўленых асоб
Зацікаўленыя асобы абавязаны:
ветліва ставіцца да работнікаў упаўнаважаных органаў, не дапускаць нецэнзурных альбо абразлівых слоў ці выразаў у дачыненні да такіх работнікаў;
прадстаўляць ва ўпаўнаважаныя органы дакументы і (або) звесткі, уключаныя ў пералікі дакументаў і (або) звестак, якія прадстаўляюцца зацікаўленымі асобамі, а таксама дакументы, указаныя ў абзацах другім-сёмым часткі першай пункта 2 артыкула 15 гэтага Закона, у выпадку запатрабавання такіх дакументаў;
уносіць плату, якая спаганяецца пры ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур;
своечасова інфармаваць упаўнаважаныя органы аб змяненні месца жыхарства (месца знаходжання), месца знаходжання ў перыяд ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;
выконваць іншыя абавязкі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі аб адміністрацыйных працэдурах.
Артыкул 111. Правы і абавязкі трэціх асоб
1. Трэція асобы маюць права:
атрымліваць ад упаўнаважаных органаў растлумачэнне сваіх правоў і абавязкаў;
знаёміцца з матэрыяламі, звязанымі з адміністрацыйнымі працэдурамі, у ажыццяўленні якіх яны ўдзельнічаюць (удзельнічалі), у тым ліку з атрыманымі ўпаўнаважанымі органамі ад іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый дакументамі і (або) звесткамі, неабходнымі для ажыццяўлення адміністрацыйных працэдур, рабіць з іх выпіскі, калі іншае не прадугледжана заканадаўствам аб дзяржаўных сакрэтах, камерцыйнай або іншай ахоўнай законам таямніцы;
адклікаць сваю згоду (у тым ліку выказаную шляхам прастаўлення подпісу на заяве зацікаўленай асобы) на ажыццяўленне адміністрацыйнай працэдуры ў любы час да заканчэння ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;
абскарджваць прынятыя адміністрацыйныя рашэнні;
адклікаць сваю адміністрацыйнуюскаргу;
ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства аб адміністрацыйных працэдурах.
2. Трэція асобы абавязаны:
ветліва ставіцца да работнікаў упаўнаважаных органаў, не дапускаць нецэнзурных альбо абразлівых слоў або выразаў у дачыненні да такіх работнікаў;
выконваць іншыя абавязкі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі аб адміністрацыйных працэдурах.
Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння
Артыкул 30. Парадак абскарджання адміністрацыйнага рашэння
1.Зацікаўленая асоба і трэцяя асоба маюць права на абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў адміністрацыйным (пазасудовым) парадку.
2.Адміністрацыйная скарга накіроўваецца ў вышэйстаячы дзяржаўны орган (вышэйстаячую арганізацыю) альбо ў дзяржаўны орган, іншую арганізацыю, да кампетэнцыі якіх у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі і пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь адносіцца разгляд такіх скарг (далей – орган, які разглядае скаргу).
3.Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў судовым парадку ажыццяўляецца пасля абскарджання такога рашэння ў адміністрацыйным (пазасудовым) парадку, калі іншы парадак абскарджання не прадугледжаны заканадаўчымі актамі.
У выпадку адсутнасці органа, які разглядае скаргу, адміністрацыйнае рашэнне ўпаўнаважанага органа можа быць абскарджана непасрэдна ў суд.
Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў судовым парадку ажыццяўляецца ў адпаведнасці з грамадзянскім працэсуальным або гаспадарчым працэсуальным заканадаўствам.
Артыкул 31. Тэрмін падачы адміністрацыйнай скаргі
1. Адміністрацыйная скарга можа быць пададзена ў орган, які разглядае скаргу, на працягу аднаго года з дня прыняцця адміністрацыйнага рашэння, якое абскарджваецца.
2. адміністрацыйнай скаргі ў выпадку пропуску такога тэрміну па ўважлівай прычыне (цяжкая хвароба, доўгая камандзіроўка і інш.).
Артыкул 32. Форма і змест адміністрацыйнай скаргі
1.Адміністрацыйная скарга падаецца ў пісьмовай альбо электроннай форме.
2.У адміністрацыйнай скарзе, якая падаецца ў пісьмовай форме, павінны ўтрымлівацца:
найменне органа, які разглядае скаргу;
звесткі аб зацікаўленай асобе і трэцяй асобе (далей, калі не пазначана іншае, – асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу):
прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца), месца жыхарства (месца знаходжання) – для грамадзяніна;
найменне і месца знаходжання – для юрыдычнай асобы;
найменне ўпаўнаважанага органа, які прыняў адміністрацыйнае рашэнне, якое абскарджваецца;
сутнасць адміністрацыйнага рашэння, якое абскарджваецца;
падставы, па якіх асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу, лічыць адміністрацыйнае рашэнне, якое абскарджваецца, неправамерным;
патрабаванні асобы, якая падала адміністрацыйную скаргу;
пералік дакументаў і (або) звестак (пры іх наяўнасці), якія прадстаўляюцца разам з адміністрацыйнай скаргай;
подпіс грамадзяніна, альбо подпіс кіраўніка юрыдычнай асобы або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць адміністрацыйную скаргу, альбо подпіс прадстаўніка асобы, якая падала адміністрацыйную скаргу.
3. Адміністрацыйная скарга ў электроннай форме падаецца праз адзіны партал электронных паслуг з выкарыстаннем сродкаў ідэнтыфікацыі, указаных у абзацах трэцім і чацвёртым часткі першай пункта 6 артыкула 14 гэтага Закона.
У адміністрацыйнай скарзе, якая падаецца ў электроннай форме, павінны ўтрымлівацца
звесткі, указаныя ў абзацах другім–восьмым пункта 2 гэтага артыкула.У выпадку падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме не патрабуецца падпісання электронным лічбавым подпісам дакументаў і (або) звестак, якія прыкладаюцца да яе, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі і пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 341. Водгук адміністрацыйнай скаргі
1. Асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу, мае права адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу ў любы час да заканчэння яе разгляду.
Водгук адміністрацыйнай скаргі, пададзенай у пісьмовай форме, ажыццяўляецца шляхам падачы заявы ў пісьмовай форме ў орган, які разглядае скаргу.
Водгук адміністрацыйнай скаргі, пададзенай у электроннай форме, ажыццяўляецца шляхам падачы заявы ў электроннай форме праз адзіны партал электронных паслуг альбо пісьмовай форме ў орган, які разглядае скаргу.
2. У выпадку водгуку адміністрацыйнай скаргі орган, які разглядае скаргу, спыняе яе разгляд па сутнасці і вяртае асобе, якая падала адміністрацыйную скаргу, дакументы і (або) звесткі, прадстаўленыя разам з адміністрацыйнай скаргай, за выключэннем выпадкаў падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме.
Артыкул 37. Тэрмін разгляду адміністрацыйнай скаргі
Адміністрацыйная скарга разглядаецца ў месячны тэрмін з дня яе рэгістрацыі. Заканадаўствам аб адміністрацыйных працэдурах могуць быць прадугледжаны скарочаныя тэрміны разгляду адміністрацыйных скарг.
Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь А.Лукашэнка