Правы і абавязкі зацікаўленых асоб. Парадак абскарджання прынятых рашэнняў

Закон Рэспублікі Беларусь 28 кастрычніка 2008 г. № 433-З
«Аб асновах адміністрацыйных працэдур»
(Вытрымка)

Артыкул 10. Правы зацікаўленых асоб

Зацікаўленыя асобы маюць права:

звяртацца з заявамі ў ўпаўнаважаныя органы;

бясплатна атрымліваць ад упаўнаважаных органаў прадугледжаныя заканадаўствам аб адміністрацыйных працэдурах формы (бланкі) дакументаў, неабходных для звароту за ажыццяўленнем адміністрацыйных працэдур;

атрымліваць ад упаўнаважаных органаў растлумачэнне сваіх правоў і абавязкаў;

прымаць удзел у ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур асабіста і (або) праз сваіх прадстаўнікоў, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі;

знаёміцца з матэрыяламі, звязанымі з разглядам сваіх заяў, у тым ліку з атрыманымі ўпаўнаважанымі органамі ад іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый дакументамі і (або) звесткамі, неабходнымі для ажыццяўлення адміністрацыйных працэдур, рабіць з іх выпіскі, калі іншае не прадугледжана заканадаўствам аб дзяржаўных сакрэтах, камерцыйнай або іншай ахоўнай законам таямніцы;

атрымліваць адміністрацыйныя рашэнні (іх копіі, выпіскі з іх);

адклікаць сваю заяву ў любы час да заканчэння ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;

абскарджваць прынятыя адміністрацыйныя рашэнні;

адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу;

ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства аб адміністрацыйных працэдурах.

Артыкул 11. Абавязкі зацікаўленых асоб

Зацікаўленыя асобы абавязаны:

ветліва ставіцца да работнікаў упаўнаважаных органаў, не дапускаць нецэнзурных альбо абразлівых слоў ці выразаў у дачыненні да такіх работнікаў;

прадстаўляць ва ўпаўнаважаныя органы дакументы і (або) звесткі, уключаныя ў пералікі дакументаў і (або) звестак, якія прадстаўляюцца зацікаўленымі асобамі, а таксама дакументы, указаныя ў абзацах другім-сёмым часткі першай пункта 2 артыкула 15 гэтага Закона, у выпадку запатрабавання такіх дакументаў;

уносіць плату, якая спаганяецца пры ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур;

своечасова інфармаваць упаўнаважаныя органы аб змяненні месца жыхарства (месца знаходжання), месца знаходжання ў перыяд ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;

выконваць іншыя абавязкі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі аб адміністрацыйных працэдурах.

Артыкул 111. Правы і абавязкі трэціх асоб

1.  Трэція асобы маюць права:

атрымліваць ад упаўнаважаных органаў растлумачэнне сваіх правоў і абавязкаў;

знаёміцца з матэрыяламі, звязанымі з адміністрацыйнымі працэдурамі, у ажыццяўленні якіх яны ўдзельнічаюць (удзельнічалі), у тым ліку з атрыманымі ўпаўнаважанымі органамі ад іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый дакументамі і (або) звесткамі, неабходнымі для ажыццяўлення адміністрацыйных працэдур, рабіць з іх выпіскі, калі іншае не прадугледжана заканадаўствам аб дзяржаўных сакрэтах, камерцыйнай або іншай ахоўнай законам таямніцы;

адклікаць сваю згоду (у тым ліку выказаную шляхам прастаўлення подпісу на заяве зацікаўленай асобы) на ажыццяўленне адміністрацыйнай працэдуры ў любы час да заканчэння ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;

абскарджваць прынятыя адміністрацыйныя рашэнні;

адклікаць сваю адміністрацыйнуюскаргу;

ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства аб адміністрацыйных працэдурах.

2.  Трэція асобы абавязаны:

ветліва ставіцца да работнікаў упаўнаважаных органаў, не дапускаць нецэнзурных альбо абразлівых слоў або выразаў у дачыненні да такіх работнікаў;

выконваць іншыя абавязкі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі аб адміністрацыйных працэдурах.

Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння

Артыкул 30. Парадак абскарджання адміністрацыйнага рашэння

1.Зацікаўленая асоба і трэцяя асоба маюць права на абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў адміністрацыйным (пазасудовым) парадку.

2.Адміністрацыйная скарга накіроўваецца ў вышэйстаячы дзяржаўны орган (вышэйстаячую арганізацыю) альбо ў дзяржаўны орган, іншую арганізацыю, да кампетэнцыі якіх у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі і пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь адносіцца разгляд такіх скарг (далей – орган, які разглядае скаргу).

3.Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў судовым парадку ажыццяўляецца пасля абскарджання такога рашэння ў адміністрацыйным (пазасудовым) парадку, калі іншы парадак абскарджання не прадугледжаны заканадаўчымі актамі.

У выпадку адсутнасці органа, які разглядае скаргу, адміністрацыйнае рашэнне ўпаўнаважанага органа можа быць абскарджана непасрэдна ў суд.

Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў судовым парадку ажыццяўляецца ў адпаведнасці з грамадзянскім працэсуальным або гаспадарчым працэсуальным заканадаўствам.

Артыкул 31. Тэрмін падачы адміністрацыйнай скаргі

1.  Адміністрацыйная скарга можа быць пададзена ў орган, які разглядае скаргу, на працягу аднаго года з дня прыняцця адміністрацыйнага рашэння, якое абскарджваецца.

2.  адміністрацыйнай скаргі ў выпадку пропуску такога тэрміну па ўважлівай прычыне (цяжкая хвароба, доўгая камандзіроўка і інш.).

Артыкул 32. Форма і змест адміністрацыйнай скаргі

1.Адміністрацыйная скарга падаецца ў пісьмовай альбо электроннай форме.

2.У адміністрацыйнай скарзе, якая падаецца ў пісьмовай форме, павінны ўтрымлівацца:

найменне органа, які разглядае скаргу;

звесткі аб зацікаўленай асобе і трэцяй асобе (далей, калі не пазначана іншае, – асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу):

прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца), месца жыхарства (месца знаходжання) – для грамадзяніна;

найменне і месца знаходжання – для юрыдычнай асобы;

найменне ўпаўнаважанага органа, які прыняў адміністрацыйнае рашэнне, якое абскарджваецца;

сутнасць адміністрацыйнага рашэння, якое абскарджваецца;

падставы, па якіх асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу, лічыць адміністрацыйнае рашэнне, якое абскарджваецца, неправамерным;

патрабаванні асобы, якая падала адміністрацыйную скаргу;

пералік дакументаў і (або) звестак (пры іх наяўнасці), якія прадстаўляюцца разам з адміністрацыйнай скаргай;

подпіс грамадзяніна, альбо подпіс кіраўніка юрыдычнай асобы або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць адміністрацыйную скаргу, альбо подпіс прадстаўніка асобы, якая падала адміністрацыйную скаргу.

3.  Адміністрацыйная скарга ў электроннай форме падаецца праз адзіны партал электронных паслуг з выкарыстаннем сродкаў ідэнтыфікацыі, указаных у абзацах трэцім і чацвёртым часткі першай пункта 6 артыкула 14 гэтага Закона.

У адміністрацыйнай скарзе, якая падаецца ў электроннай форме, павінны ўтрымлівацца

звесткі, указаныя ў абзацах другім–восьмым пункта 2 гэтага артыкула.

У выпадку падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме не патрабуецца падпісання электронным лічбавым подпісам дакументаў і (або) звестак, якія прыкладаюцца да яе, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі і пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Артыкул 341. Водгук адміністрацыйнай скаргі

1.  Асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу, мае права адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу ў любы час да заканчэння яе разгляду.

Водгук адміністрацыйнай скаргі, пададзенай у пісьмовай форме, ажыццяўляецца шляхам падачы заявы ў пісьмовай форме ў орган, які разглядае скаргу.

Водгук адміністрацыйнай скаргі, пададзенай у электроннай форме, ажыццяўляецца шляхам падачы заявы ў электроннай форме праз адзіны партал электронных паслуг альбо пісьмовай форме ў орган, які разглядае скаргу.

2.  У выпадку водгуку адміністрацыйнай скаргі орган, які разглядае скаргу, спыняе яе разгляд па сутнасці і вяртае асобе, якая падала адміністрацыйную скаргу, дакументы і (або) звесткі, прадстаўленыя разам з адміністрацыйнай скаргай, за выключэннем выпадкаў падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме.

Артыкул 37. Тэрмін разгляду адміністрацыйнай скаргі

Адміністрацыйная скарга разглядаецца ў месячны тэрмін з дня яе рэгістрацыі. Заканадаўствам аб адміністрацыйных працэдурах могуць быць прадугледжаны скарочаныя тэрміны разгляду адміністрацыйных скарг.

Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь                      А.Лукашэнка